जगाचा भूगोल : पृथ्वी – संपूर्ण माहिती व महत्वाच्या नोट्स

पृथ्वी हा सूर्यमालेतील सूर्यापासूनच्या अंतरानुक्रमे तिसरा तर आकारानुक्रमे पाचवा ग्रह आहे. सूर्यमालेतील खडकाळ ग्रहांमध्ये हा सर्वांत मोठा आहे. पृथ्वीची निर्मिती साधारणपणे ४५७ कोटी वर्षांपूर्वी झालीअसावी आणि तिचा उपग्रह चंद्र साधारणपणे ४५३ कोटी वर्षांपूर्वी पासून तिला प्रदक्षिणा घालू लागला. हिचा व्यास १२,७५६ कि.मी. एवढा आहे. सूर्यापासून पृथ्वीचे अंतर साधारणपणे १४,९५,९७,८९० कि.मी. एवढे आहे. पृथ्वी स्वतःच्या अक्षाभोवती … Read more

‘रेपो दर’ म्हणजे काय? रेपो दराचे प्रकार कोणते?

रेपो रेट म्हणजे काय

आरबीआयच्या क्रेडिट पॉलिसी दरम्यान रेपो रेट, रिव्हर्स रेपो रेट आणि सीआरआर अशा स्वरुपाचे शब्द आपण आवश्य ऐकला असाल. भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या चलनविषयक धोरणाचा एक मुख्य घटक म्हणजे ‘रेपो दर’. आपल्यातील अनेकांना रेपो दर, रिव्हर्स रेपो दर म्हणजे काय? हे कदाचित माहित नसेल. याच ‘रेपो दर’बद्दल आज आपण सविस्तर सांगणार जाणून घेत आहोत. रेपो रेट म्हणजे … Read more

एमपीएससी : चालू घडामोडी ‘गुणादायी’ घटक

MPSC Book

प्रश्नपत्रिकांच्या विश्लेषणावरून लक्षात येते की या घटकावर किमान पाच ते सहा प्रश्न विचारण्यात येतात. या लेखापासून सामान्य अध्ययनाच्या तयारीबाबत चर्चा करण्यात येत आहे. या घटकाचा अभ्यासक्रम पुढीलप्रमाणे विहित केलेला आहे! जागतिक तसेच भारतातील चालू घडामोडी –  राजकीय, औद्योगिक, आर्थिक, सामाजिक, शैक्षणिक, भौगोलिक, खगोलशास्त्रीय, सांस्कृतिक, वैज्ञानिक, इत्यादी प्रश्नपत्रिकांच्या विश्लेषणावरून लक्षात येते की या घटकावर किमान पाच … Read more

जगाचा भूगोल – नोट्स

जगाचा भूगोल

विश्व : अनेक दिर्घाकांचा समूह दिर्घिका : अनेक आकाशगंगांचा समूह आकाशगंगा : अनेक सौरमालांचा समूह (Milk way ) सौरमाला : ग्रह , उपग्रह , तारे , लघुग्रहांचा समूह सौरमालेत पृथ्वीसह एकूण ८ ग्रह , उपग्रह , लघुग्रज , बहुग्रह , धुमकेतू , उल्का आणि सूर्य या सर्वांचा समावेश होतो. सुर्य मालेत ग्रहांचे वर्गीकरण दोन भागात … Read more

एमपीएससी : आधुनिक भारताचा इतिहास

लेखामध्ये आधुनिक भारताच्या इतिहासाच्या तयारीबाबत चर्चा करण्यात येत आहे. प्राचीन आणि मध्ययुगीन इतिहासाची तयारी कशा प्रकारे करावी याबाबत मागील लेखामध्ये चर्चा करण्यात आली. या लेखामध्ये आधुनिक भारताच्या इतिहासाच्या तयारीबाबत चर्चा करण्यात येत आहे. स्वातंत्र्यपूर्व इतिहास ब्रिटिशांची आर्थिक नीती, महत्त्वाचे चार्टर कायदे, जमीन सुधारणा, जंगल कायदे इ.चा भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील परिणाम आणि संबंधित भारतीय नेत्यांची विधाने या … Read more